aعلي‌الاصول امري است يعني در غالب موارد امري است اما استنثائاتي هم دارد.

•  صلاحيت ذاتي در همه حال و هميشه امري است.
•  صلاحيت نسبي علي‌الاصول تكميلي هستند به دليل اينكه در صلاحيت محلي اصل، صلاحيت دادگاه محل اقامت خوانده است و مي‌توان خلاف آن را تراضي نمود و قضيه را در دادگاه ديگري مطرح كرد و در اين صورت دادگاه مخيّر به رسيدگي است اما در مواردي كه ساير دادگاه‌ها مانند دادگاه محل وقوع مال غير منقول صالح است (استثنائات وارد بر اصل) نمي‌توان خلاف آن تراضي نمود.
•  قواعد مربوط به آ.د.م. به معناي اخص هميشه امري هستند.