ويژگي‌هاي خاص شخص حقيقي (طبيعي):

هر شخصي طبيعي با عنايت به نام،‌ تابعيت، اقامتگاه و اسناد مربوط به ثبت احوال از ديگر اشخاص، تشخيص داده مي‌شود كه به ترتيب ذيل كليات آن بررسي مي‌شود.

نام:

نام‌ اعم از نام شخصي (كوچك) و نام خانوادگي مي‌باشد كه باعث تميز شخص از ديگر افراد مي‌گردد كه در شناسنامة هر شخص و دفاتر ثبت احوال طبق قوانين قيد مي‌گردد چنانكه طبق م 977 ق.م قيد نام‌خانوادگي الزامي است. طبق م 20 ق.ث.ا اصلاحي 1363، صرفاً اشاره به متعارف بودن نام دارد و تعيين آن برعهده‌ي اعلام‌كننده ولادت است و انتخاب عناوين، القاب بر نامهاي زننده و مستهجن يا نامتناسب با جنس ممنوع است[1] و قيد سيد در اسناد سجلي، مي‌بايست يا در اسناد سجلي پدر يا جد پدري درج شده باشد و در غير اين صورت با دلايل شرعي ثابت گردد (تبصره‌ي 5 م 20 اصلاحي 1363) كه نام خود را تغيير دهند در هر حال اين[2] مربوط به نسب مشروع است و اگر فرد پدر نداشته باشد (پدر نامعلوم) نام‌خانوادگي مادر به وي داده مي‌شود و در صورت مجهول بودن پدر و مادر (ابوين) نام‌خانوادگي آزاد براي وي اتخاذ مي‌گردد چنانكه براي نام پدر و مادر نام‌هاي فرضي درج مي‌گردد. ليكن فرضي بودن آن‌ها در هيچ كجا منعكس نمي‌گردد[3].

 

[1]) تشخيص آن با شوراي عالي ثبت احوال مي‌باشد (تبصره‌ي 2 م 20 ق.ث.ا)

[2]) فلسفه وضع چنين هرزه‌اي مبتكرانه، جلوگيري از سرافكندگي آتي شخص در جامعه است.

[3]) استفاده از نام‌هاي كوچك ديگران اشكالي ندارد (مگر در مورد دوقلوها) ولكين براي استفاده از نام‌خانوادگي ديگر مي‌بايست از دارندگان حق تقدم اجازه گرفت (مانند استفاده زوج از نام‌خانوادگي زوجه) در خصوص استفاده زوجه از نام‌خانوادگي هم نيز اخذ اجازه شوهر الزامي است (م 42 ق.ث.ا) و در صورت طلاق، بقاء بر اين نام‌خانوادگي منوط به اجازه زوج است وليكن در مورد فوت قانونگذار ساكت است و نظر اقوي، عدم حق زوجه در استفاده از نام شوهر متوفي است.