حقوق هوا وفضا

الف)حقوق هوا:

اولين عهدنامه مهم درزمينه حقوق هوايي عهدنامه 1919 پاريس است كه اصول زيربرآن حاكم است:

1-اصل حاكميت انحصاري كشورهابرقلمروهوايي خود

2-اصل آزادي عبوردرفضاي بالاي درياي آزاد

3-اصل عبوربي ضرردرزمان صلح براي هواپيماهاي غير نظامي كشورهاي متعاهد

4-اصل ممنوعيت كشورهاي متعاهدازاعطاي امتيازبه كشورهاي غيرمتعاهد

نكته ها:

*اولين حقوقداني كه درزمينه حقوق هوايي نظرياتي ارائه كرد پل فوشيل بود.

*مهمترين كنفرانس حقوق هوايي كنفرانس شيكاگوبودكه بنابه پيشنهاد امريكا در1944برگزار شد. عهدنامه شيكاگو در 1947 اجرايي شدباانعقاداين عهدنامه، عهدنامه پاريس 1919 وپروتكل اصلاحي آن نسخ شد. كنوانسيون شيكاگو دو موافقت نامه مهم دارد:

الف)موافقت نامه ترانزيت سرويس هوايي بين‌المللي

ب)موافقت نامه ترافيك وحمل ونقل بين‌المللي

#آزاديهاي مقرردركنوانسيون شيكاگو:

1- حق پرواز برفرازكشورهاي ديگربدون توقف

2- حق فرودبامقاصدغيرتجاري يا فني

3- حق حمل ونقل مسافروكالاباهواپيمايي كه خارج از كشورمتبوع خودفعاليت ميكند.

4- كاپوتاژ ياحمل ونقل هوايي داخلي كه در انحصار كشورهاي متعاهداست.

5- حق پياده كردن مسافريابارازمبداء هركشوري كه هواپيماتابعيت آنرادارد.

6- حق سواركردن مسافرياباربه مقصدهركشوري كه هواپيماتابعيت آنرادارد.

# Cabotage : حق جابجايي مسافرياكالاازيك بخش ازسرزمين به بخش ديگركه درانحصار هر كشوري است وميتوانداين عمل راازطريق هوايي، دريايي درون مرزهاي خودانجام دهد.

نكته: خطوط منظم هوايي يعني پروازهايي كه براي عموم مردم است وطبق برنامه انجام مي‌شود . اما خطوط نامنظم هوايي يعني پروازهايي كه طبق برنامه انجام نمي‌شود و از آزاديهاي مقرر در كنوانسيون شيكاگو بر خورداراست .

-سازمان بين‌المللي هواپيمايي كشوري ايكائو (International civil Aviation Organization):  ازموسسات تخصصي وابسته به سازمان ملل متحداست وبموجب كنوانسيون شيكاگوتاسيس شده است. مقر سازمان در مونترال كاناداست ومهمترين هدف آن توسعه اصول هوانوردي ميباشد. اين سازماني داراي سه ركن اصلي شامل مجمع-شورا وكميسيون هوانوردي وداراي اركان فرعي ازقبيل دبيرخانه، كميته حمل ونقل هوايي، كمیته مالي و. . . . . است.

نكته1: مهمترين دست آوردعهدنامه شيكاگوتاسيس سازمان بين‌المللي هواپيمايي كشوري (ايكائو) است.

نكته2:چنانچه بين كشورهاي عضوايكائواختلافي ايجاد شودمرجع صالح براي رسيدگي درمرحله اول شورا و در مرحله پژوهشي ديوان بين‌المللي دادگستري است.

نكته:شوراي ايكائوداراي 33 عضواست كه بمدت 3سال توسط مجمع انتخاب ميشوند.

1-مهمترين عهدنامه‌هاي حقوق هوايي:

الف)كنوانسيون 1960 بروكسل كه درآن كشورهاي اروپايي برسرتشكيل يك سازمان بين‌المللي درخصوص امنيت حمل ونقل هواپيمايي اروپايي به توافقاتي رسيدند.

ب)كنوانسيون 1963توكيوراجع به جرايم ارتكابي در درون هواپيما.

ج)كنوانسيون1970 لاهه راجع به جلوگيري ازتوقيف  غيرقانوني هواپيما.

د)كنوانسيون 1971مونترال راجع به جلوگيري ازاعمال غيرقانوني عليه امنيت هواپيمايي كشوري، در مورد هواپيماهايي كه براي مقاصدنظامي، پليسي وگمركي مورد استفاده قرارميگيرندقابل اجرانيست.