ديوان عدالت اداري:
طبق اصل 173 قانون اساسي، به منظور رسيدگي به شكايات و تظلمات مردم از قوة مجريه و نيز جلوگيري از تعرض به حقوق مردم توسط نهاد قدرتمند دولت، ديوان عدالت اداري به وظايف و اختيارات خاص تشكيل ميشود.
اصل يكصد و هفتاد و سوم
«به منظور رسيدگي به شكايات، تظلمات و اعتراضات مردم نسبت به مأمورين يا واحدها يا آييننامههاي دولتي و احقاق حقوق آنها، ديواني به نام ديوان عدالت اداري زير نظر رييس قوه قضائيه تأسيس ميگردد. حدود اختيارات و نحوة عمل اين ديوان را قانون تعيين ميكند.»
در حال حاضر قانون ديوان عدالت اداري مصوب 1385 قلمروي اختيارات و وظايف ديوان را مشخص ميكند. طبق قانون اساسي و قانون ديوان عدالت اداري:
1- ديوان عدالت اداري زيرمجموعة قوه قضائيه است.
2- رييس ديوان عدالت اداري، منصوب رييس قوه قضاييه است و هر زمان از طرف ايشان قابل عزل است.
3- قضات ديوان به پيشنهاد رييس ديوان و ابلاغ رييس قوه قضائيه منصوب ميگردند.
4- هر شعبه ديوان متشكل از يك رييس و دو مستشار است.
5- محل استقرار ديوان در تهران است.
6- ديوان داراي اجراي احكام مستقل است.
7- وظايف و اختيارات ديوان عبارت است از:
الف) رسيدگي به شكايات و تظلمات و اعتراضات اشخاص حقيقي يا حقوقي (غيردولتي) از:
1. تصميمات دولت، شهرداريها و نهادهاي انقلابي.
2. تقسيمات و اقدامات مأمورين واحدهاي فوقالذكر.
ب) رسيدگي به اعتراضات و شكايات از آراء و تصميمات قطعي دادگاههاي اداري، هيأتهاي بازرسي، كميسيونهاي مختلف مالياتي، كارگر و كارفرما، حل اختلاف، ماده صد و ... .
ج) رسيدگي به شكايات مستخدمين دولت و قضات نسبت به تضييع حقوق استخدامي ايشان.
8- رسيدگي در ديوان غيرحضوري است مگر به تشخيص شعبة رسيدگيكننده.
9- رسيدگي در ديوان قطعي و غيرقابل تجديدنظر است مگر در موارد خاص.
10- هيأت عمومي ديوان عدالت اداري صلاحيت رسيدگي به شكايات نسبت به آييننامهها و تصويب نامههاي خلاف شرع، قانون و خارج از اختيارات قوه مجريه را دارد.
11- در خصوص خلاف شرع بودن، نظر فقهاي شوراي نگهبان لازمالرعايه است ليكن در هر حال حق ابطال مصوبات فوقالذكر با ديوان عدالت اداري است.
12- هيأت عمومي ديوان عدالت اداري مرجع صالح براي صدور آراء وحدت رويه است. اين آراء براي كليه شعب ديوان لازمالاتباع ميباشد.
تماس با موسسه