پروفایل داوطلبی
تماس با موسسهنكات ارث
- ارث محقق مي شود با موت حقيقي يا موت فرضي (پس از صدور حكم موت فرضي با رعايت تشريفات خاص درباره غايب مفقود الاثر)
- استقرار مالكيت وارثان محقق ميشود پس از اداي حقوق و ديون ميت كه در ماده 869 قانون مدني به ترتيب ذكر شده است.
- اگر براي اداي واجبات مالي وصيتي شده باشد اجراي آن وصيت مقدم بر ساير وصايا است.
- معامله وراث نسبت به اعيان تركه مادام كه ديون تسويه نشده باشد غيرنافذ است و ديان ميتوانند آن را بر هم زنند.
- مجهول بودن تاريخ و تقدم و تاخر فوت اشخاص مانع توارث است مگر آنكه موت به سبب غرق يا هدم واقع شده باشد كه در اين صورت از هم ارث ميبرند. اگر تاريخ فوت يكي از آنها معلوم باشد و ديگري مجهول باشد آن كه تاريخ فوتش مجهول است از ديگري ارث ميبرد.
- شرط اصلي وراثت زنده بودن در حين فوت مورث است و در مورد حمل وجود نطفه او در زمان فوت مورث است همچنين بايد زنده نيز به دنيا بيايد هر چند بلافاصله بميرد.
- قتل عمد مانع از ارث است اعم از بالمباشره يا بالتسبيب و منفردا يا به شركت يا با معاونت ديگري. (قتل شبه عمد و خطايي و قتل به اشتباه اگر ثابت شود مانع از ارث نيست).
- حجب: حالتي است كه وارثي بواسطه بودن وارث ديگر از ارث بردن كلا يا جزئا محروم ميشود.
حرماني: وارث از اصل ارث مرحو ميشود مثل برادر ابي كه با بودن برادر ابويني از ارث محروم ميشود.
حجب
نقصاني: فرض وارث از حد اعلي به حد ادني نازل ميگردد. مثل تنزل حصه زوجه از ربع به ثمن در صورتي كه براي زوج او اولاد باشد.
نكته مهم: اگر در بين وراث طبقه اول، اولادي براي ميت نباشد، اولاد اولاد او هر قدر كه پايين تر بروند قائم مقام پدر يا مادر خود هستند و اگر حتي يك وارث فرزند در طبقه اول باشد ولو ابي، اولاد اولاد را ولو ابويني محروم ميكند. همچنين است در بين وراث طبقه دوم براي خواهر و برادر. (مادتين 890 و 889)
- وراث زير حجب حرماني ندارند:
پدر – مادر – پسر – دختر – زوج و زوجه (اما حجب نقصاني در شرايط خاص دارند).
10- حجب نقصاني پدر و مادر: وقتي براي ميت اولاد يا اولاد اولاد باشد در اين صورت ابوين ميت از بردن بيش از 
محروم ميشوند. (
براي مادر و براي بدر) مگر در مورد مادتين 909 و 908.
حجب نقصاني مادر: وقتي كه براي ميت چند برادر يا چند خواهر باشد در اين صورت مادر ميت از بردن بيش از محروم ميشود مشروط بر اينكه:
- لااقل دو برادر يا يك برادر با دو خواهر يا چهار خواهر باشند.
- پدر آنها زنده باشد.
- از ارث ممنوع نباشد مگر به سبب قتل.
- ابوبني يا ابي تنها باشند.
حجب نقصاني زوج: اگر براي زوجه فرزندي باشد (ولو از مرد ديگري) سهم زوج از 
به 
تقليل مييابد.
حجب نقصاني زوجه: اگر براي زوج فرزندي باشد (ولو از زن ديگري) سهم زوجه از به 
تقليل مييابد.
11- فرض: برخي از وراث به فرض ارث ميبرند. منظور از فرض اينستكه سهم آنها در قانون مشخص است.
اشخاصي كه به فرض ارث ميبرند عبارتند از: مادر با فرض در صورتيكه متوفي فرزند داشته باشد و در صورتيكه متوفي فرزند نداشته باشد، زوج با فرض در صورت وجود فرزندي براي زوجه و براي حالتي كه زوجه فرزندي ندارد، زوجه با فرض در صورت نبود فرزندي براي زوج و براي حالتي كه زوج فرزندي دارد.
قرابت: برخي از وراث به قرابت ارث ميبرند يعني سهم مشخصي ندارند بايد فرضبرها سهم خود را بگيرند، هر چه باقي ماند به قرابت به اين عده ميرسد. مثلا پسر به قرابت ارث ميبرد.
نكته: يك عده گاهي به فرض ارث ميبرند و گاهي به قرابت. اين عده عبارتند از: پدر – دختر و دخترها – خواهر و خواهرهاي ابي يا ابويني و كلاله امي.
12- رد: اگر تمام وراث به فرض ارث ببرند و ما ترك مازاد باشد يعني پس از اينكه فرض برها فرض خود را بردند تركه زيادي بيايد در اينصورت اضافي ما ترك به ورثه رد ميشود. مثال: شخصي فوت ميكند يك دختر دارد و پدر و مادر: فرض دختر ، فرض پدر و فرض مادر
اضافي باقيمانده كه بايد به همگي رد شود.
يعني 
به مادر، به پدر و 
به دختر به صورت اضافي رد ميشود.
نكته: به زوج و زوجه در صورتي كه تركه زيادي باشد، از مازاد چيزي رد نميشود مگر در موردي كه براي متوفي وارثي به غير از زوج نباشد كه زائد فريضه به او رد ميشود.
13- نقص: اگر تمام وراث به فرض ارث ببرند و ما ترك كم بيايد ناچار بايد مقدار كاستي از سهم برخي فرض برها كم شود. به اين حالت ميگوييم نقص، كه هميشه بر بنت و بنتين وارد است. مثال« شخصي فوت ميكند و وراث او عبارتند از:
پدر – مادر – چند دختر و زوج – فرض پدر - مادر - چند دختر 
در اين صورت چيزي براي زوج باقي نميماند و نقص را بر سهم دختر وارد ميكنيم يعني فرض ميشود كه دختران به قرابت ارث ميبرند، بنابراين اول فرض بقيه داده ميشود، هر چه باقي ماند به دختران مي رسد.
14- سهم الارث طبقه اول:
الف) در صورتي كه وارث منحصر به پدر يا مادر يا يك فرند باشد: كل ارث را ميبرد.
ب) در صورتي كه وراث پدر و مادر باشند: مادر يك سوم و اگر حاجب داشته باشد يك ششم ، پدر يك سوم و پدر مابقي تركه را به قرابت ميبرد.
ج) در صورتي كه وراث پدر و مادر و يك دختر باشد: پدر يك ششم ، مادر يك ششم و دختر يك دوم ارث ميبرد. در اين حالت يك ششم اضافي باقي ميماند كه اگر مادر حاجب نداشته باشد به او هم رد ميشود ولي اگر حاجب داشته باشد يك ششم اضافي به او رد نميشود.
د) در صورتي كه وارث پدر يا مادر و يك دختر باشد: سهم پدر يا مادر يك ششم و سهم دختر يك دوم است و دو ششم اضافي باقي ميماند كه در اين صورت به وارث رد ميشود.
ذ) در صورتي كه وارث پدر و مادر و چند دختر باشد: سهم پدر يك ششم ، سهم مادر يك ششم و سهم چند دختر دو سوم ميباشد.
ر) در صورتي كه وارث پدر يا مادر و چند دختر باشد: سهم پدر يا مادر يك ششم و سهم چند دختر دو سوم ميباشد و يك ششم باقي ميماند كه به وراث رد ميشود.
ز) در صورتي كه وارث پدر و مادر يا پدر يا مادر و پسر و دختر باشد: سهم پدر يك ششم ، سهم مادر يك ششم و مابقي به نسبت دو به يك (ذكور دو برابر اناث) بين پسر و دختر تقسيم ميشود.
س) در صورتي كه وارث پدر و مادر يا مادر و يك يا چند پسر باشد: سهم پدر يك ششم، سهم مادر يك ششم و مابقي به پسر يا پسرها ميرسد.
15- سهم الارث طبقه دوم:
الف) در صورتي كه وارث منحصر به يكي از اجداد يا يكي از اخوه باشد، در اين صورت كل ارث را ميبرد.
ب) در صورتي كه وراث جد وجده ابي باشد: جد دو برابر جده ارث ميبرد. (ذكور دو برابر اناث)
ج) در صورتي كه وراث جد وجده امي باشد: هر دو به تساوي ارث ميبرند.
د) در صورتي كه وارث جد و جده يا جد يا جده ابي و جد و جده يا جد و جده امي باشد: تركه به اجداد ابي ميرسد كه به نسبت دو به يك تقسيم ميشود و تركه به اجداد امي ميرسد كه به تساوي بين آنها تقسيم ميگردد.
ذ) در صورتي كه وراث چند برادر يا چند خواهر ابويني يا ابي يا امي باشد: تركه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود.
ر) در صورتيكه وارث چند برادر و خواهر ابويني و ابي باشد: تركه به نسبت دو به يك بين آنها تقسيم ميشود.
ز) در صورتيكه وارث چند برادر و خواهر امي باشد: تركه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود.
س) در صورتيكه وارث چند برادر و خواهر ابويني يا ابي و چند برادر و خواهر امي باشد: 
تركه به برادر و خواهر امي ميرسد كه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود و مابقي به نسبت دو به يك بين برادر و خواهر ابويني يا ابي تقسيم ميشود.
ش) در صورتيكه وارث چند برادر و خواهر ابويني يا ابي و يك برادر يا خواهرا ميباشد: 
تركه به برادر و خواهر امي ميرسد كه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود و مابقي به نسبت دو به يك بين برادر و خواهر ابويني يا ابي تقسيم ميشود.
ص) در صورتيكه وارث اجداد و برادر و خواهر باشند: تركه سهم اجداد امي و برادر و خواهر امي است كه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود و 
تركه سهم اجداد ابي و برادر و خواهر ابويني يا ابي است كه به نسبت دو به يك تقسيم مينمايند ولي اگر اجداد ابي و برادر و خواهر ابويني يا ابي با يك برادر يا يك خواهر امي باشند سهم برادر يا خواهر امي خواهد بود.
16- سهم الارث طبقه سوم:
الف) در صورتيكه وارق منحصر به يكي از اعمام يا اخوال باشد در اين صورت كل ارث را ميبرد.
ب) در صورتيكه وارث چند عمو يا چند عمه ابويني يا ابي يا امي باشد: تركه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود.
ج) در صورتيكه وارث چند عمو و عمه ابويني يا ابي باشد: تركه به نسبت دو به يك بين آنها تقسيم ميشود.
د) در صورتيكه وارث چند عمو و عمه امي باشد: تركه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود.
ذ) در صورتيكه وارث چند عمو و عمه اوبيني يا ابي و چند عمو و عمه امي باشد: تركه سهم عمو و عمه امي است كه بين آنها به تساوي تقسيم ميشود و مابقي به نسبت دو به يك بين عمو و عمه اوبيني يا ابي تقسيم ميشود.
ر) در صورتيكه وارث چند عمو و عمه اوبيني يا ابي و يك عمو و عمه باشد: تركه سهم عمو و عمه امي است و مابقي به نسبت دو به يك بين عمو و عمه ابويني يا ابي تقسيم ميشود.
ز) در صورتيكه وارث چند دايسي يا خاله ابويني يا ابي يا امي باشد: تركه به تساوي بين آنها تقسيم ميشود.
س) در صورتيكه وارث چند دايي و خاله ابويني يا ابي يا امي باشد: تركه به تساوي بين آنها تقسيم ميشود.
ش) در صورتيكه وارث چند دايي و خاله ابويني يا ابي و چند دايي و خاله امي باشد: يك سوم تركه سهم دايي و خاله امي است كه به تساوي بين آنها تقسيم ميشود و مابقي از آن دايي و خاله ابويني يا ابي است كه به تساوي بين آنها تقسيم ميشود.
ص) در صورتيكه وارث چند دايي و خاله ابويني يا ابي و يك دايي يا خاله امي باشد: يك ششم تركه سهم دايي يا خاله امي است و مابقي به تساوي بين دايي و خاله ابويني يا ابي تقسيم ميشود.
ض) در صورتيكه وارث اعمام و اخوال باشد: يك سوم تركه سهم اخوال است و دو سوم سهم اعمام است كه در هر دو گروه به تساوي تقسيم ميشود.
17- سهم الارث زوج و زوجه:
الف) زوج يا زوجه با وارث طبقه اول: در اين حالت زوج يا زوجه فريضه خود را ميبرند و سپس مابقي تركه بين ساير وراث تقسيم ميشود و اگر نقصي حاصل شد نقص بر دختر يا دخترها وارد ميشود.
ب) زوج يا زوجه با وارث طبقه دوم: در اين حالت زوج يا زوجه فريضه خود را ميبرد سپس متقربين به مادر سهم خود را ميبرند و مابقي تركه به متقربين به پدر ميرسد و اگر در طبقه دوم نقصي حاصل شد نقص بر متقربين به پدر وارد ميشود.
ج) زوج يا زوجه با وارث طبقه سوم: در اين حالت ابتدا زوج يا زوجه فريضه خود را ميبرد سپس اخوال يك سوم تركه را ميبرند و مابقي از آن اعمام است و اگر در طبقه سوم نقصي حاصل شد نقص بر اعمام وارد ميشود.